0

Bu ünitede öğrendiklerimizi düşünerek bitki ve hayvanlardaki üreme çeşitlerini karşılaştıralım ve bir poster hazırlayalım. Hazırladığımız posterimizi arkadaşlarımıza sunalım.

Canlıların kendilerine benzer yeni canlılar oluşturması olarak tanımlanan üreme, canlıların ortak özelliklerinden biridir. Üreme ile canlılar kendi nesillerinin devamlılığını sağlar. Canlılarda üreme; eşeysiz ve eşeyli olmak üzere iki şekilde gerçekleşir.

Eşeysiz üreme tek bir atadan meydana gelen üreme şeklidir. Bu üreme şeklinde erkek ve dişi üreme hücreleri görev almaz. Eşeysiz üreme ile oluşan yeni canlı, ana canlı ile aynı kalıtsal özelliklere sahiptir ancak  büyüklükleri farklıdır.

Eşeyli üreme erkek ve dişi üreme hücrelerinin birleşmesiyle oluşan bir üreme şeklidir. Oluşan yeni canlılar ana canlıdan farklı kalıtsal özellikler taşırlar.

Çiçeklerin renk ve şekilleri farklı olsa da yapı olarak birbirine benzerler. Çiçeklerin çoğunda; çiçek
sapı, çiçek tablası, çanak yaprak, taç yaprak, erkek organ ve dişi organ bulunur.

Çiçek sapı: Çiçeği bitkinin dallarına bağlayan kısımdır.
Çiçek tablası: Üzerinde çiçeğin çanak yaprak, taç yaprak, erkek ve dişi organlarının yer aldığı yapıdır.
Çanak yaprak: Yeşil renkli olan bu yapraklar, çiçek henüz açmamışken onu dış etkilerden koruma görevini
üstlenir ve fotosentez yapar. Sayısı ve şekli bitkiden bitkiye değişir.
Taç yaprak: Çiçeğin çeşitli renklerde olan yapraklarıdır. Şekil ve sayısı bitkiden bitkiye farklılık gösterir.
Bazı taç yapraklar dip kısımlarından bir madde salgılayarak böcekleri kendine çeker.
Erkek organ: Başçık ve sapçık olmak üzere iki kısımdan oluşur. Başçıkta erkek üreme hücreleri olan polenlerin (çiçek tozları) oluştuğu polen keseleri vardır. Polenler olgunlaşınca bu keseler patlar ve polenler
etrafa dağılır. Polende iki çekirdek vardır. Çekirdeklerden biri polen tüpünü oluşturur, diğeri de yumurtalığa ulaşır. Başçığı taşıyan saplara ise sapçık adı verilir.
Dişi organ: Dişicik tepesi, dişicik borusu ve yumurtalık olmak üzere üç temel kısımdan oluşmuştur.

Hayvanlar da diğer tüm canlılar gibi nesillerinin devamlılığını sağlamak amacıyla ürerler. Omurgasız hayvanların bazılarında hem eşeyli hem de eşeysiz üreme görülür. Bu canlılarda eşeysiz üreme tomurcuklanma
ve rejenerasyonla gerçekleşir. Omurgasız hayvanlar genellikle eşeyli ürerler ve yumurta oluşturarak çok sayıda yavru yaparlar. Bu canlılarda yavru bakımı yoktur. Ancak karınca ve bal arısı gibi koloni halinde yaşayan böceklerde larvalar ergin bireyler tarafından beslenir. Omurgalı hayvanlarda ise eşeyli üreme görülür. Eşeyli üremede erkek ve dişi üreme hücrelerinin çekirdeklerinin kaynaşması olayına döllenme adı verildiğini hatırlayalım. Hayvanlarda iki tip döllenme şekli vardır.

Döllenme olayı gerçekleştikten sonra zigotun gelişimini nerede tamamladığı da önemlidir. Kuş ve sürüngenlerde döllenme gerçekleştikten sonra zigot sert bir kabukla sarılarak dışarı atılır. Yavru gelişimini
ana canlının vücudu dışında sürdürdüğünden bu tip gelişmeye dış gelişme adı verilir. Çoğu memeli
hayvanda ise iç döllenme olduktan sonra zigot gelişimini ana canlının vücudu içinde tamamlar. Bu tip
gelişmeye de iç gelişme denir. Yavru doğumla dünyaya gelir. Şimdi omurgalı hayvan sınıflarını tek tek
ele alarak büyüme ve gelişme şekillerini inceleyelim.
 Soru-cevap sitesi




Yorum Gönder

 
Top