0

Eklerin yazılışı
"de"lerin Yazımı
Dilimizde iki ayrı "de" vardır:
Hâl eki "-de": Ek olan -de, kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılır; ünlü uyumuna ve ünsüz benzeşmesine bağlı olarak "-de, -da, -te, -ta" biçimi vardır.
Evde kimse yok.
Bu kitapta her şeyi bulursun.

* * Hâl eki "-de" özel adlardan sonra geldiğinde kesme (') işareti ile ayrılarak yazılır.
Onunla Ankara'da tanıştım.
Çantam Sibel'de kalmış.

Bağlaç olan "de": Bağlaç olan "de"nin yalnız "de" ve "da" biçimi vardır. Kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır.
Mehmet de bizimle gelecek.
Gelirken elma da aldım.
"ki'lerin Yazımı
 * * "-de" hâl eki almış sözcüklere eklenerek yer bildiren sıfatlar türeten "-ki" eki eklendiği sözcüğe bitişik yazılır.
Kolundaki yara iyileşti.
Elindeki tüm parayı harcadı.
* * Bağlaç olan "ki" ise ayrı bir sözcüktür ve kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Cümleleri ya da öğeleri bağlamak için kullanılır.
Beni dinlemedi ki anlasın.
O ki sınıfın en çalışkanıdır, sınavdan zayıf almış.
 Uyarı:  "Sanki, halbuki, oysaki, mademki" sözcüklerindeki "ki"ler kalıplaşmıştır, bitişik yazılır.


"mi" Soru Ekinin Yazımı
* * "mi" soru eki cümleye soru anlamı katsın veya katmasın her zaman ayrı yazılır.
Okudu mu anlar.
Film bitti mi çıkacağız.
Onları hiç gördün mü?

* * Şahıs ekleri "mi" soru ekinden sonra gelir ve ünlü uyumuna uyar.
Geziye katılacak mısın?
Alilerle konuşmuyor musun?

Sayıların Yazımı
* * Sayılar hem rakamla hem de yazıyla yazılabilir. Edebî yazılarda sayılar yazıyla ve her sözcüğü ayrı yazılır.
Tatile on üç gün kaldı.
Banka işlemlerinde sayılar bitişik yazılır:
Hesapta beş milyon dört yüz lira var.

* * Çok sıfırlı sayılarda ana sayı rakamla diğer kısım yazıyla yazılabilir:
İstanbul'da 500 bin konuta ihtiyaç var.

* *  Saatler, istatistik verileri ve bilimsel araştırma sonuçları rakamla yazılır:

Toplantı 20.40'ta başladı.
Karışıma bu maddeden 8 gram ekleyeceksin.
  

Ay ve Gün Adlarının Yazımı
* * Ay ve gün adları bir tarihle kullanıldığında büyük harfle başlar, diğer durumlarda küçük harfle yazılır.
Müzik kursları 16 Ekim'de başladı
Atatürk Samsun'a 19 Mayıs 1919'da çıktı.
Kardeşim 5 Mayıs 1987 Pazar günü doğmuş.
Okullar eylülde açılır, haziranda kapanır.

Kısaca: Rakam varsa ay ve gün adları büyük , rakam yoksa küçük yazılır.

Birleşik Sözcüklerin Yazımı
Dilimizde birleşik sözcüklerin bitişik yazılabilmesi için birleşik sözcüğü oluşturan sözcüklerin ya ses değişikliğine ya da anlam değişikliğine uğraması gerekir.
* Sözcüklerin anlamını kaybetmesiyle bitişik yazılanlar:
imambayıldı    -sivrisinek     -   kaptıkaçtı    -görebilmek
görüvermek      -  bakakalmak      -   öleyazmak

Ses düşmesi ya da türemesi yoluyla bitişik yazılanlar:

 kayıp ol -kaybol     -   sabır et - sabret      - kayın ana  - kaynana
kahve altı - kahvaltı     -  ne için - niçin      -  his et - hisset  
red et - reddet       -     af ol - affol

 Aşağıdaki birleşik sözcükler anlamlarını koruduklarından ayrı yazılır:

kuru  fasulye     -    gül  suyu   -       zeytin   yağı  -  taş  kömürü  - bal  arısı
 Soru-cevap sitesi




Yorum Gönder

 
Top