0

ADIN DURUM (HÂL) EKLERİ

Adlar, tümcede beş durumda bulunurlar. Tümcedeki görevlerine göre ek alarak durumlarını belirlerler. Buna adın durumları (ismin hâlleri) denir. Adın durumlarını belirleyen ekler: -i, -e, -de,
-den ekleridir.

Yalın Durum: Adın durum eki almamış hâlidir.

Örnek: Ev, okul, kalem, bardak...
             Bu ev yeni boyanmış.
            Sanırım bardak çatlamış

-i durumu (Belirtme): Adların -i eki almış hâlidir. Yüklemden etkilenen varlığı belirtir.

Örnek:       Azra camı kırdı.
Çocuk masayı çizdi.

Uyarı: -i eki sözcüğe göre -ı -u, -ü olur. Ünlü harfle biten sözcüklerin sonuna -i eki eklenirken araya "y" ya da “n” harfi gelir.


-e durumu (Yönelme): Adın -e ekini almış hâlidir. Yüklemin yönünü belirtir.

Örnek:       Murat eve geldi.
Yolcular arabaya bindi.

Uyarı: -e eki sözcüğe göre -a olur. Ünlü harfle biten sözcüğün sonuna -e eki eklenirken araya “y" ya da "n” harfi gelir.


-de durumu (Bulunma): Adın -de eki almış hâlidir. Tümcede yüklemin gerçekleştirdiği işin, hareketin yerini belirtir.

        Örnek:    Ünsal arabada oturuyor.
Kitabımı otobüste unuttum.
Kalem evde kaldı.

       Uyarı: -de eki sözcüğe göre -da, -te, -ta olur.


- den durumu (Ayrılma): Adın -den eki almış hâlidir. Yüklemin belirttiği işin, hareketin, isimden uzaklaştığını, ayrıldığını belirtir.

       Örnek:                 İlkem köyden ayrıldı.
Öğretmen sınıftan çıktı.

       Uyarı: -den eki sözcüğe göre -dan, -ten, -tan olur.
UYGULAYALIM

Aşağıda verilen sözcükleri hâl eklerini ekleyerek yazınız.
Adlar
Yalın hali
-i hali
-e hali
-de hali
-den hali
Kalem
Kalem
Kalemi
Kaleme
Kalemde
Kalemden
Göz





Masa





Çiçek





Bardak





Defter





Aşağıdaki sözcüklere hâl eklerini ekleyerek sözcükleri tümce içinde kullanınız.
kitap

Yalın hali:

-i hali:

-e hali:

-de hali:

-den hali:



askı

Yalın hali:

-i hali:

-e hali:

-de hali:

-den hali:


televizyon

Yalın hali:

-i hali:

-e hali:

-de hali:

-den hali:


para

Yalın hali:

-i hali:

-e hali:

-de hali:

-den hali:

 Soru-cevap sitesi




Yorum Gönder

 
Top